Aktualności

Konwent Powiatów Lubelszczyzny w Piotrawinie z udziałem Marszałków Województwa - Finansowanie szpitali powiatowych tematem spotkania Starostów

DSCN1498W piątek, 24 listopada, Powiat Opolski był gospodarzem posiedzenia Konwentu Powiatów Województwa Lubelskiego – organizacji zrzeszającej starostów i prezydentów miast na prawach powiatu. Uczestnicy Konwentu szczególnie dużo uwagi poświęcili kwestii finansowania szpitali powiatowych w kontekście niedawnych zmian przepisów – wprowadzenia sieci szpitali oraz konieczności realizacji dwóch aktów prawnych przewidujących wzrost wynagrodzeń pracowników ochrony zdrowia: tzw. ustawy Ministra Radziwiłła i rozporządzenia Ministra Zembali.

   Posiedzenie Konwentu zostało zorganizowane w „Pałacu Piotrawin” w gminie Łaziska – miejscu położonym obok jednego z najstarszych (zaraz po Kaplicy Zamkowej w Lublinie) kościołów na Lubelszczyźnie. Oprócz starostów województwa lubelskiego w spotkaniu wzięli udział liczni ważni gości, wśród których wymienić należy m.in. Marszałka Województwa Lubelskiego Sławomira Sosnowskiego, Wicemarszałka Województwa Lubelskiego Grzegorza Kapustę, Dyrektora Oddziału Lubelskiego PFRON Jerzego Dębskiego, Zastępcę Dyrektora Lubelskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ ds. Ekonomiczno-Finansowych Andrzeja Kowalika oraz Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa Lubelskiego Urzędu Wojewódzkiego Krzysztofa Dziewulskiego. Zaproszenie na posiedzenie Konwentu przyjęły również przedstawicielki Zarządu Regionu Lubelskiego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych oraz prezesi i dyrektorzy dwóch szpitali powiatowych.
   Uczestnictwo w Konwencie Marszałka Sławomira Sosnowskiego było okazją do poruszenia szeregu ważnych kwestii związanych ze wdrażaniem środków europejskich w województwie. Marszałek przedstawił trudności, jakie pojawiają się obecnie w realizacji zadań w dotyczących projektu drogowego, projektu geodezyjnego oraz projektów obejmujących scalenia gruntów. Spotkanie było okazją do przedstawienia rozwiązań bieżących problemów oraz zaproponowania działań mających na celu usprawnienie wykorzystywania funduszy unijnych. Marszałek zwracał uwagę równocześnie, że Urząd Marszałkowski ma narzucone pewne procedury, które nie zawsze mają swoje uzasadnienie, a jeżeli tylko będzie to możliwe zostaną wprowadzone odpowiednie uproszczenia. Starosta Opolski Zenon Rodzik, prosząc o elastyczność i przychylność interpretacyjną, zaznaczał ponadto, że dużym wyzwaniem dla samorządów i szpitali powiatowych będzie projekt zdrowotny.

Trudny rok dla instytucji z zakresu ochrony zdrowia
    Dyskusję na temat finansowania szpitali powiatowych otworzył Zastępca Dyrektora LOW NFZ Andrzej Kowalik wskazując, że bieżący rok dla NFZ i osób pracujących w organizacjach ochrony zdrowia był bardzo trudny, ponieważ wygasały wszystkie umowy na świadczenia opieki zdrowotnej zawierane we wcześniejszym okresie, kończyło się zabezpieczenie potrzeb zdrowotnych dla społeczności. NFZ zobowiązany był zatem podejmować przewidziane prawem działania, aby zawrzeć nowe umowy na kolejne okresy rozliczeniowe. Dodatkowo na powyższą sytuację nałożyła się istotna reforma systemu ochrony zdrowia polegająca na wprowadzeniu tzw. podstawowego zabezpieczenia szpitalnego, czyli przeorganizowaniu systemu zawierania i realizacji umów oraz finansowania podstawowych świadczeń wykonywanych przez szpitale. Od 1 października weszła w życie tzw. sieć szpitali, a z nią nowy sposób nawiązywania kontraktów. Ustalony został wykaz szpitali wchodzących w skład podstawowego zabezpieczenia szpitalnego, do którego zostały zakwalifikowane wszystkie szpitale działające na terenie województwa, niezależnie od ich formy.

Szpitale sieciowe: trwałość finansowania czy niepewność?
    Szpitale, które zostały zakwalifikowane do sieci szpitali zawarły z NFZ umowy obowiązujące przez okres czterech lat. W umowach tych wartość środków, jakie otrzyma szpital nie jest jednak określona z góry na okres 4-letni, a jedynie na okres ostatniego kwartału 2017 r. Kwota przyznana szpitalom na październik, listopad i grudzień bieżącego roku została wyliczona na podstawie wykonania kontraktu w 2015 r. Fundusze, jakie dany szpital otrzyma w kolejnym okresie rozliczeniowym (prawdopodobnie półrocznym lub rocznym) będą uzależnione od tego, jak wiele świadczeń wykona on w bieżącym okresie. Aby otrzymać pełną pulę środków konieczne jest wykonanie przynajmniej 98% świadczeń przewidzianych na obecny kwartał.
- Pytamy, czy nie będzie takiej sytuacji, że nie otrzymamy pieniędzy na kolejny kwartał, ponieważ nie wykonamy 98% z bieżącego kwartału – mówił Starosta Opolski Zenon Rodzik. – W tym systemie trudno będzie o nadwykonania. Trzon działalności naszego szpitala to „interna”, zakład opiekuńczo-leczniczy, oddział paliatywny, a zatem oddziały w których trudno realizować nadwykonania.
Podobne wątpliwości do zgłaszanych przez Starostę Opolskiego, akcentowały również przedstawicielki Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych:
- Mamy problem z rozliczeniami kwartalnymi. Finansowanie pogarsza się, jesteśmy zagrożeni, jeżeli chodzi o uzyskanie środków z wartości ryczałtowej – mówiła Bernarda Machniak, Członek Zarządu Regionu Lubelskiego OZZPiP. Przedstawiciela Związku zwracała uwagę na problemy związane ze sprawozdawczością oraz zagrożenia dla szpitali wynikające z sezonowości świadczeń. Obecnie od ilości świadczeń zrealizowanych w IV kwartale 2017 r. będzie zależeć kwota środków otrzymana przez szpital w 2018 r. Szereg wątpliwości budzi jednak kwestia, czy ostatni kwartał roku, który z różnych przyczyn, także niezależnych od szpitala, może być mniej pracowity, będzie dobrym prognostykiem pracy szpitala przez kolejny rok.
Wyrażanych powyżej wątpliwości nie rozwiał Dyrektor Kowalik: - Jeżeli szpital wykaże w danym okresie, że jego zdolność do wykonania świadczeń wynosi 60% to trudno oczekiwać, żeby otrzymywał on pełne finansowanie.

„Ten sposób finansowania to de facto furtka do likwidacji słabych jednostek”
   Wiceprezes Powiatowego Centrum Zdrowia w Opolu Lubelskim Dariusz Koziński wskazywał, że wprowadzony obecnie sposób finansowania stanowi tak naprawdę furtkę do likwidacji słabych jednostek, które mają głównie świadczenia zachowawcze, a nie operacyjne, ponieważ nie będą w stanie nadrobić realizacji świadczeń. Do powyższych słów odniósł się Dyrektor Kowalik: - To proszę Państwa jest prawda. Ta reforma miała niestety to w swoim zapisie. Czy chce się tego czy nie, nastąpi teraz weryfikacja. (…). Szpitale muszą wykonać 98% świadczeń, aby otrzymać na kolejny okres finansowanie rzędu 100%.
Starosta Opolski zwracał uwagę, że tak naprawdę obecnie mamy poziom finansowania z 2015 r., a szpitalom dochodzą koszty związane z podwyżkami wynagrodzeń dla pracowników ochrony zdrowia. Zenon Rodzik zaznaczał, że wzrost płac jest potrzebny – pensje są zbyt niskie, a to powoduje m.in. deficyt na rynku pielęgniarek czy ratowników medycznych, ale pomoc państwa dla pracowników ochrony zdrowia nie może być tylko teoretyczna. - Widzimy zadłużanie się szpitali powiatowych wraz ze wprowadzaniem kolejnych ustaw dotyczących podwyżek dla średniej kadry szpitalnej, które generują koszty.
Sytuację szpitali utrudnia dodatkowo fakt, że często (tak jest m.in. w przypadku Powiatowego Centrum Zdrowia w Opolu Lubelskim) nawet jeśli szpital wszedł do sieci to nie wszystkie zakresy jego działalności, oddziały, zostały objęte finansowaniem. Oddziały te pozostały poza zakresem nowo podpisanej umowy z NFZ. Tymczasowo, o okres 6 miesięcy, NFZ przedłużył wcześniejsze umowy na te świadczenia. Jak mówił Dyrektor Kowalik: - Inna sprawa to fakt, że dzisiaj trudno dać gwarancję, że te zakresy będą np. za 4 lata kontynuowane.

Brak pielęgniarek. Jak zapobiec nadchodzącemu problemowi?
    Kolejny głos w dyskusji dotyczącej finansowania i funkcjonowania szpitali powiatowych zabrały przedstawicielki Zarządu Regionu Lubelskiego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Pielęgniarek i Położnych. Dwa główne problemy akcentowane przez Związek to perspektywa braku zabezpieczenia wymaganej kadry pielęgniarskiej w najbliższej przyszłości oraz niewłaściwa, w opinii Związku, realizacja aktów prawnych przewidujących wzrost wynagrodzeń.
    Jak informowały przedstawicielki OZZPiP, zarys zabezpieczenia kadr w szpitalach nie wygląda zadowalająco. W najgorszej sytuacji znajdują się przy tym szpitale powiatowe, z których w ciągu najbliższych 3 lat na emeryturę odejdzie ponad 1000 pielęgniarek. Zdaniem Związku przyczyn takiego stanu rzeczy należy upatrywać w niskim poziomie wynagrodzeń kadry pielęgniarskiej. Uczestniczki Konwentu Powiatów apelowały, aby zawalczyć o młode osoby kończące studia oraz przeciwdziałać wyjeżdżaniu pielęgniarek za granicę. Z kwestiami płacowymi wiąże się również drugi problem zgłaszany przez Związek – pielęgniarki alarmują, że dyrektorzy lub prezesi szpitali powiatowych realizują dwie ustawy (tzw. ustawę Ministra Radziwiłła i rozporządzenie Ministra Zembali) przy wykorzystaniu jednych pieniędzy. Jak mówiły uczestniczki Konwentu, stosowanie przez kierujących szpitalami różnych rozwiązań jest determinowane sytuacją finansową placówek. W dyskusji na powyższy temat również Starosta Opolski Zenon Rodzik zaznaczał, że nie da się skutecznie rozwiązać problemów grupy zawodowej pielęgniarek bez przyzwoitej sytuacji finansowej szpitali. – Dopóki tego nie załatwimy tego typu spory będą się pojawiać – nie z winy dyrektorów, ale z chęci ratowania szpitali.
    Zamykając temat służby zdrowia, członkowie Konwentu postanowili powołać zespół, mający za zadanie opracować strategię modelowego traktowania grupy zawodowej pielęgniarek w szpitalach powiatowych. Jeżeli będzie to możliwe, zadaniem zespołu byłoby także przedstawienie wniosków dotyczących ogólnej sytuacji tego typu szpitali.

Zmiany w zakresie finansowania oświaty
    Kolejny ważny temat Konwentu Powiatów stanowiły regulacje zawarte we wchodzącej w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawie o finansowaniu zadań oświatowych. Uczestnicy spotkania, dzięki wystąpieniu Katarzyny Liszki-Michałki, Eksperta Związku Powiatów Polskich, przybliżyli sobie zmiany, jakie przewidują nowe przepisy w kontekście zadań realizowanych przez powiaty. Inny kształt od przyszłego roku będą miały regulacje dotyczące wykonywania zawodu nauczyciela, głównie związane z awansem zawodowym, czasem pracy i urlopem. Subwencja oświatowa w przyszłym roku będzie wyższa, ale nie zmieni to sytuacji szpitali, gdyż cały wzrost zostanie przeznaczony na podwyżki dla nauczycieli. Od 2020 r. będzie wypłacany dodatek dla nauczycieli dyplomowanych za wyróżniającą pracę, finansowany z dochodów własnych jednostek samorządu terytorialnego. Ustawa zmienia również sposób dotowania przez samorządy szkół niesamorządowych, m.in. w zakresie finansowania szkół dla dorosłych. Jedną z kilku zmian jest uzależnienie otrzymania części dotacji przez szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, od zdanego egzaminu przez ucznia.

    Konwent Powiatów Województwa Lubelskiego w Piotrawinie był również okazją do poruszenia tematu stawek opłat za zajęcie pasa drogowego obowiązujących w poszczególnych samorządach. Stawki te odgrywają szczególną rolę w kontekście przeprowadzanych obecnie przez Urząd Marszałkowski konkursów na „operatorów ostatniej mili” – chodzi o podmioty które zapewnią podłączenie odbiorców końcowych do sieci szerokopasmowej doprowadzonej obecnie do poziomu gmin. Ważne jest, aby tego rodzaju operatorów zyskać jak najwięcej, zaś istotną barierą zniechęcającą ich do startowania w konkursach są wysokie stawki opłat za zajęcie pasa drogowego. W toku Konwentu wypracowano stanowisko dotyczące preferencyjnych stawek opłat za umieszczenie urządzeń telekomunikacyjnych w pasie dróg powiatowych.
    Ciekawymi punktami w programie spotkania były również prezentacje programów realizowanych na rzecz jednostek samorządu terytorialnego przez PFRON oraz przedstawienie przykładowego projektu, prowadzonego obecnie w powiecie kraśnickim dotyczącego teleopieki dla osób samotnych i chorych. Uczestnicy Konwentu uzyskali cenne informacje, które nie tylko pomogą w planowaniu przedsięwzięć na najbliższy czas, ale także mogą zachęcić do realizacji tego typu projektów.

 

Elżbieta Lejwoda

DSCN1684

DSCN1676

DSCN1662

DSCN1595

 

DSCN1527